ยกใบไม้ขึ้นส่องกับแสง เราจะเห็นลวดลายเส้นวิ่งทั่วใบ เส้นเหล่านี้คือเส้นใบ ทำหน้าที่ลำเลียงน้ำและแร่ธาตุเข้าสู่ใบและลำเลียงอาหารออกไป รูปแบบของเส้นใบเรียกว่าการเรียงตัวของเส้นใบ มีสองแบบหลัก แบบร่างแหมีเส้นใบสานกันเป็นตาข่ายทั้งสองข้างของเส้นกลางใบที่หนา เช่น มะม่วง โพธิ์ ชบา กุหลาบ สะเดา และกะเพรา แบบขนานมีเส้นใบวิ่งเคียงกันเป็นเส้นตรงจากโคนถึงปลาย เช่น หญ้า ข้าวสาลี ข้าว ข้าวโพด กล้วย อ้อย และไผ่ ส่วนแบนสีเขียวของใบคือแผ่นใบ และก้านที่เชื่อมกับลำต้นคือก้านใบ ใบสร้างอาหารด้วยการสังเคราะห์ด้วยแสงโดยใช้แสงแดด น้ำ และคาร์บอนไดออกไซด์ และคายไอน้ำผ่านรูเล็ก ๆ ในกระบวนการที่เรียกว่าการคายน้ำ
ทีนี้ลองถอนวัชพืชต้นเล็กและต้นหญ้าขึ้นมาแล้วเทียบรากกัน พืชมีระบบรากสองแบบหลัก ระบบรากแก้วมีรากหลักหนึ่งเส้นที่หนาและหยั่งตรงลงไป มีรากข้างที่บางกว่าแตกออกมา แครอท หัวไชเท้า มัสตาร์ด มะม่วง ถั่ว และสะเดามีรากแก้ว ระบบรากฝอยมีรากบาง ๆ ขนาดใกล้เคียงกันจำนวนมากแผ่ออกจากโคนลำต้นเหมือนกำเส้นด้าย หญ้า ข้าวสาลี ข้าว ข้าวโพด หอม และอ้อยมีรากฝอย รากยึดพืชไว้ในดินและดูดน้ำกับแร่ธาตุ มีรูปแบบน่าทึ่งที่นักวิทยาศาสตร์สังเกตพบ พืชที่มีเส้นใบแบบร่างแหเกือบทั้งหมดมีรากแก้ว และพืชที่มีเส้นใบแบบขนานเกือบทั้งหมดมีรากฝอย ดังนั้นแค่มองใบเราก็ทำนายรากได้โดยไม่ต้องขุด รากฝอยยังยึดดินไว้ด้วยกัน จึงปลูกหญ้าบนทางลาดเพื่อกันดินพังทลาย
ตัวอย่าง: เก็บใบไม้ห้าใบจากพืชต่างชนิด เช่น มะม่วง หญ้า ชบา กล้วย และต้นถั่ว วางใบแต่ละใบใต้กระดาษบาง แล้วใช้ด้านข้างของดินสอถูเบา ๆ ให้เกิดภาพถูใบที่เห็นเส้นใบ เขียนกำกับแต่ละภาพว่าร่างแหหรือขนาน จากนั้นสำหรับพืชที่ได้รับอนุญาตให้ถอน เช่น กอหญ้าและวัชพืชต้นเล็ก ให้ล้างรากแล้ววาดภาพ ผลที่คาดไว้: มะม่วง ชบา และถั่วเห็นเส้นใบเป็นตาข่าย และวัชพืชมีรากแก้ว ส่วนหญ้าและกล้วยเห็นเส้นใบขนาน และกอหญ้ามีรากฝอย
| # | คำถาม | คำตอบ |
|---|---|---|
| 1 | เส้นใบที่วิ่งเคียงกันจากโคนถึงปลายเรียกว่า... | B — เส้นใบแบบขนาน |
| 2 | พืชใดมีรากแก้ว | C — แครอท |
| 3 | ใบที่มีเส้นใบแบบร่างแหมักเป็นของพืชที่มี... | A — รากแก้ว |
| 4 | ก้านที่เชื่อมใบกับลำต้นคือ... | B — ก้านใบ |